Wstęp
Im większe ktoś przyznaje znaczenie zadatkom wrodzonym, tym mniejszą rolę, jego zdaniem, odgrywać może wychowanie. Nie ma jednak obecnie nikogo, kto nie przyznałby, że człowiek urabia się jakoś pod wpływem wychowania. Jest on niewątpliwie istotą, przynajmniej w pewnych granicach, wychowawczo plastyczną. Cechuje go "wychowalno ść". Termin ten, chociaż nie brzmi tak samo dobrze w różnych językach (educabilite, educability), bywa też używany w różnych odcieniach znaczeniowych. W znaczeniu najszerszym, jako ogólna zdolność ulegania procesom wychowawczym, zbiega sie. z tym, co nazwaliśmy poprzednio plastycznością wychowawczą. W znaczeniu węższym Francuzi i Anglicy używają go w sensie zdolności uczenia się (wyuczalności) albo specjalnie zdolności nabywania wprawy, tj. wyćwiczalności. Nas w tym miejscu obchodzi wychowalność najszerzej pojęta, a więc zdolność ulegania zmianom wychowawczym w ogóle. Oczywiście, zdolność taka jest zasadniczym warunkiem możności wszelkiego wychowania.